Diyaliz Hastası Çalışabilir mi?
Evet, birçok diyaliz hastası çalışmaya devam etmektedir. Çalışabilirlik; genel sağlık durumuna, işin fiziksel gereksinimlerine ve seans programına bağlıdır. Haftada 3 seans hemodiyaliz, her biri 3-5 saat sürdüğünden çalışma programının buna göre düzenlenmesi gerekir. Periton diyalizi hastaları için seans programı daha esnek olabilir.
SGK Kapsamında İstirahat Hakkı
Diyaliz hastaları, tedavi süreçleri nedeniyle SGK'dan istirahat raporu alabilir. Hemodiyaliz seansları için seans günleri istirahat raporu düzenlenebilir. Uzun süreli hastalık izni için 'maluliyet' değerlendirmesi yapılabilir. İstirahat raporları işyerine bildirilmeli ve SGK'ya iletilmelidir. Ayrıntılı bilgi için sosyal güvenlik danışmanınıza veya SGK'ya başvurun.
Engelli Raporu ve Maluliyet
Kronik böbrek yetmezliği ve diyaliz tedavisi, engelli sağlık kurulu raporu almaya hak kazandırabilir. Engelli raporu; vergi indirimi, ulaşım desteği ve bazı işyeri düzenlemelerinden yararlanmayı sağlar. Maluliyet aylığı için SGK'ya başvurulabilir; değerlendirme SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılır. Engelli raporu için devlet hastanelerindeki sağlık kurullarına başvurulur.
İşvereninizi Nasıl Bilgilendirirsiniz?
İşvereninizi diyaliz tedaviniz hakkında bilgilendirmek yasal bir zorunluluk değildir; ancak seans programınızı açıklamak iş düzenlemesi yapılmasını kolaylaştırır. İşvereninizle konuşurken seans günleri ve saatleri, seans sonrası yorgunluk ve gerekli esneklik konularını ele alabilirsiniz. İşvereninizin makul düzenleme yapma yükümlülüğü (reasonable accommodation) Türk iş hukukunda da yer almaktadır.
Çalışma Programını Diyalize Uyarlamak
Seans günlerini sabah erken saatlere almak, öğleden sonra çalışmaya devam etmeyi mümkün kılabilir. Gece diyalizi seçeneği bazı merkezlerde mevcuttur ve gündüz çalışmayı kolaylaştırır. Uzaktan çalışma veya esnek çalışma saatleri, diyaliz programıyla uyumu artırabilir. Seans sonrası dinlenme süresi planlanmalı; yorgunken araç kullanmaktan kaçınılmalıdır.
Ulaşım Desteği
SGK, diyaliz seanslarına ulaşım için belirli koşullar altında ulaşım gideri karşılamaktadır. Ulaşım desteğinden yararlanmak için diyaliz merkezinizin sosyal hizmet uzmanına veya SGK'ya başvurun. Engelli raporu olan hastalar toplu taşımada indirimden yararlanabilir.